Wycena aktywów i zobowiązań w walutach obcych

Cykl: Wycena funduszy inwestycyjnych

Księgi rachunkowe funduszu inwestycyjnego mogą być prowadzone w polskich złotych lub w innej walucie obcej. To w jakiej walucie publikowana jest wartość jednostki uczestnictwa lub certyfikatu inwestycyjnego zależy od decyzji towarzystwa funduszy inwestycyjnych i jest opisana w statucie funduszu.

 

Wycena w walucie obcej może następować tylko wtedy kiedy polityka inwestycyjna zakłada lokowanie co najmniej 50% aktywów funduszu w papiery wartościowe lub instrumenty rynku pieniężnego nabyte poza Polską za walutę obcą lub kiedy są one denominowane w walucie obcej.

 

W przypadku rodzimych funduszy operacje dotyczące funduszu ujmuje się w walucie, w której są wyrażone, a także w walucie polskiej, po przeliczeniu według średniego kursu wyliczonego dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski na dzień ujęcia tych operacji w księgach rachunkowych funduszu.

 

Waluta obca może być składnikiem lokat funduszu tylko w funduszu inwestycyjnym zamkniętym. Mówi o tym art. 145 Ustawy o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. W przypadku funduszu otwartego i specjalistycznego otwartego inwestycja w walutę obcą jest możliwa tylko w ramach instrumentu pochodnego, którego bazą są kursy walut. Celem tych inwestycji ma być sprawne zarzadzanie portfelem inwestycyjnym funduszu lub ograniczenie ryzyka inwestycyjnego związanego ze zmianą kursów walut w związku z lokatami funduszu. Ponadto waluta może być przedmiotem transakcji w celu umożliwienia nabycia papierów wartościowych denominowanych w walucie obcej.

 

Zobaczmy jak dokonamy wyceny w funduszu akcji pewnej spółki, które zarządzający nabył na zagranicznej giełdzie: W dniu 9 stycznia 2019 roku została zawarta transakcja kupna 200 szt. akcji spółki A po cenie 15,00 EUR z rozliczeniem na 11 stycznia 2019 roku na giełdzie X. Aby transakcja doszła do skutku zarządzający funduszu zakupił także 3 000 EUR z terminem dostawy waluty za dwa dni. Księgowy funduszu wykonał badanie rynków dla akcji A i okazało się, że rynkiem głównym powinna być inna giełda Y, gdyż tam obrót tymi akcjami jest największy. Kurs zamknięcia akcji A na rynku Y wyniósł 18,00 USD, gdyż jest to giełda w Stanach Zjednoczonych. Jak poprawnie ująć w księgach rachunkowych powyższe operacje?

 

Przy założeniu, że kursy wynoszą odpowiednio USD/PLN: 3,7509, EUR/PLN: 4,2989 wycena akcji na koniec dnia 11 stycznia 2019 roku jest równa 200 szt. po 18,00 USD, czyli 3 600 USD (13 503,24 PLN). Wartość nabycia natomiast to 200 x 15,00 EUR = 3 000 EUR (12 896,70 PLN). Ponieważ księgi rachunkowe prowadzone są w polskim złotym, wartości zarówno nabycia jak i bieżąca wartość akcji są wykazywane w tej walucie. Zarówno zobowiązanie tytułu z zakupu akcji, jak i transakcja zakupu 3000 EUR pod jej rozliczenie wyceniane są do bieżącego kuru NBP aż do dnia 11 stycznia 2019 roku. W tym dniu wraz z rozliczaniem się pieniężnym obu transakcji rozksięgowujemy z rachunkiem walutowym należności i zobowiązania tak, że w księgach pozostaje akcja spółki A wyceniana do kursu zamknięcia z giełdy Y.

 

Niezrealizowany wynik z tytułu posiadania akcji obliczamy na podstawie różnicy między bieżącą wartością akcji, a jej wartością nabycia w polskich złotych. W celu wykazania w sprawozdaniu finansowym funduszu poprawnej wartości różnic kursowych związanych z posiadanym papierem wartościowym w walucie obcej, konieczne jest zaewidencjonowanie osobno części zysku bądź straty wynikającej ze zmiany ceny, a osobno będącej konsekwencją zmian kursów walutowych.

 

Jeśli zarządzający funduszem inwestycyjnym zamkniętym prognozuje, że kurs waluty obcej do polskiego złotego będzie słabł, to może kupić walutę obcą z oczekiwaniem zarobku. Wycena takich inwestycji jest różna w zależności od okresu, na jaki transakcja została zawarta. Jeśli jej rozliczenie nastąpi w dacie spot (najczęściej 2 dni robocze) to wycena zakupionej lub sprzedażnej waluty następuje do średniego kursu NBP. Natomiast jeśli okres ten jest dłuższy należy wycenić kontrakt terminowy forward przy pomocy czynników dyskontowych przypisanych konkretnym walutom.

 

Wynik z wyceny środków pieniężnych, należności i zobowiązań w walucie obcej ujmuje się w przychodach i kosztach na kontach niezrealizowanych różnic kursowych. Straty lub zyski wyliczane są w odniesieniu do kursu nabycia danego składnika. W momencie rozliczenia się należności lub zobowiązań oraz przy zmniejszeniu ilości waluty na rachunkach pieniężnych następuje ujęcie wypracowanego wyniku z tego tytułu w zrealizowane przychody lub koszty.

 

Zysk lub stratę ze zbycia walut wylicza się metodą analogiczną jak dla innych lokat funduszu, czyli HIFO („najdroższe sprzedaje się jako pierwsze”). Metoda ta polega w tym przypadku na przypisaniu sprzedanym składnikom najwyższej ceny nabycia danej waluty. Dlatego bardzo ważne jest prawidłowe wprowadzanie do ksiąg rachunkowych najpierw zakupu, a dopiero później sprzedaży danej waluty.

Inga Czubaszek

Be New Pro

 

+48 501 685 529

info@benewpro.com

 

Concept Tower

Grzybowska 87

00-844 Warszawa

zapisz się do newslettera

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje. POLITYKA PRYWATNOŚCI

Zamknij